Heb ik een vergunning nodig voor een drijvende steiger?

Heb ik een vergunning nodig voor een steiger?

In de meeste gevallen wel, of je moet de steiger in ieder geval melden. Volgens het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) is een steiger meestal een bouwwerk, daarom is vaak een omgevingsvergunning voor de bouwactiviteit nodig. Daarnaast gelden de regels van de waterbeheerder: aan rijkswateren die van Rijkswaterstaat, aan regionale wateren die van het waterschap of hoogheemraadschap.

De vergunning is niet het enige. Ligt je steiger op grond of in water van de Staat, dan heb je naast de vergunning ook toestemming nodig van het Rijksvastgoedbedrijf. Is de grond van de gemeente of van iemand anders, dan heb je in de regel de toestemming van de eigenaar nodig. Gemeente Hillegom bijvoorbeeld sluit voor een steiger op gemeentegrond een huurovereenkomst af, nadat de vergunningen er zijn.

Wie is bevoegd: Rijkswaterstaat, waterschap of gemeente?

Vaak meer dan één instantie tegelijk. Zo is de taakverdeling:

• Rijkswaterstaat: aan rijkswateren, namens de minister van Infrastructuur en Waterstaat. Welke wateren dat zijn, staat in bijlage II van het Omgevingsbesluit.
• Waterschap of hoogheemraadschap: aan regionale wateren. Elk van de 21 waterschappen heeft een eigen waterschapsverordening met eigen regels.
• Gemeente: voor het bouwen, volgens het omgevingsplan van de gemeente.
• Provincie: in een Natura 2000-gebied, zoals de Waddenzee, is meestal een omgevingsvergunning voor een Natura 2000-activiteit nodig, daarvoor is in de regel de provincie bevoegd. Is de provincie vaarwegbeheerder, dan kan ook haar omgevingsverordening eigen regels bevatten.
• Rijksvastgoedbedrijf: toestemming voor het gebruik van grond of water van de Staat, eventueel tegen een gebruiksvergoeding.

Aanvragen en meldingen bij Rijkswaterstaat, waterschap en gemeente lopen via het Omgevingsloket.

Wat geldt aan rijkswateren?

Aan rijkswateren hangt het af van de ligging en van wie de steiger gebruikt. Ligt de steiger niet in een vaarwater en kan niet iedereen er gebruik van maken, dan is volgens het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal, artikel 6.17) geen omgevingsvergunning nodig. Ligt hij wel in een vaarwater of kan iedereen hem gebruiken, dan heb je een vergunning nodig. In een kanaal van het Rijk en bij een waterkering van het Rijk is altijd een vergunning nodig.

Is er geen vergunning nodig, dan geldt vaak een meldingsplicht (artikel 6.19 Bal). Je meldt de steiger minstens vier weken voordat je begint, met de maximale oppervlakte en een situatieschets op een schaal van minstens 1:10.000. Geen melding is nodig voor een steiger die kleiner is dan 1 m³. De specifieke zorgplicht uit het Bal geldt in alle gevallen.

Voor een vergunningaanvraag bij Rijkswaterstaat kunnen leges worden gerekend. Voor het gebruik van staatsgrond of -water kan het Rijksvastgoedbedrijf bovendien voorwaarden stellen, bijvoorbeeld een gebruiksvergoeding.

Wat geldt aan regionale wateren en bij de gemeente?

Aan regionale wateren bepaalt het waterschap de regels, in zijn waterschapsverordening. Daarin kan voor een steiger een vergunningplicht staan, een meldingsplicht, een informatieplicht of alleen algemene regels. Dat verschilt per waterschap en soms per water.

Twee voorbeelden: Waterschap Amstel, Gooi en Vecht schrijft dat je voor een steiger in veel gevallen geen vergunning nodig hebt, maar wel een melding moet doen. Waterschap Rivierenland staat een steiger alleen onder strikte voorwaarden zonder vergunning toe, onder meer binnen de bebouwde kom bij een woonperceel en niet bij een waterkering, in een vaarwater of in natuurwater. In andere gevallen is daar een melding of een vergunning nodig. Een melding is er gratis, een vergunning kost leges, ook als de aanvraag wordt afgewezen of ingetrokken.

Daarnaast is de gemeente bevoegd voor het bouwen. Of je een omgevingsvergunning nodig hebt, staat in het omgevingsplan van je gemeente. Omdat een steiger meestal een bouwwerk is, is dat vaak het geval. In de landelijke lijst van vergunningvrije bouwwerken (Besluit bouwwerken leefomgeving, artikel 2.29) hebben wij geen steiger aan het water gevonden. Gemeente Hillegom bijvoorbeeld vraagt altijd een of meer toestemmingen, gemeente Haarlemmermeer een omgevingsvergunning. Buiten de bebouwde kom vindt Haarlemmermeer particuliere steigers ongewenst.

Voor het technische deel van de bouw is een bouwwerk zonder dak volgens artikel 2.26 van hetzelfde besluit alleen vergunningplichtig als het hoger is dan 5 meter, ondergronds ligt of de draagconstructie of de brandcompartimenten wijzigt. Sommige gemeenten vragen toch een extra stap: Haarlemmermeer verlangt naast de vergunning een melding met een kwaliteitsborger (Wet kwaliteitsborging). Vraag dus bij je eigen gemeente na wat er voor jouw steiger nodig is.

Is een drijvende steiger vergunningvrij?

Nee. Je hoort vaak dat een drijvende of verplaatsbare steiger meestal geen vergunning nodig heeft, maar dat klopt niet. De Omgevingswet ziet woonboten, drijvende hotels, kantoren, restaurants en andere drijvende objecten als bouwwerk. Uitgezonderd zijn alleen schepen voor het verblijf van personen die bedoeld zijn en gebruikt worden om te varen. Voor een drijvende steiger gelden dus dezelfde bouw-, water- en omgevingsplanregels als voor een vaste.

Ook de regels van Rijkswaterstaat noemen steigers, vlonders en aanmeervoorzieningen zonder onderscheid tussen drijvend en vast. Sommige waterbeheerders zijn voor drijvende constructies zelfs strenger. Waterschap Rivierenland bijvoorbeeld verleent voor een drijvende vlonder of ponton in een a-watergang, zoals een boezemwater, geen omgevingsvergunning: die belemmeren het onderhoud, zorgen voor opstuwing en zijn ecologisch ongewenst.

Wat wel klopt: een kleine particuliere steiger hoef je vaak alleen te melden, en soms is zelfs dat niet nodig. Maar dat hangt af van de plek, de afmetingen en het water, niet van het feit dat hij drijft. Wat drijvende en vaste steigers verder van elkaar onderscheidt, lees je in het advies Steiger op palen of op ponton drijvers?

En een zwemplatform?

Een eigen regel voor zwemplatforms hebben we nergens gevonden. Aan rijkswateren valt een verankerd zwemplatform naar onze lezing onder de algemene regel voor andere objecten (artikel 6.17 Bal): boven 30 m² of met een vaste fundering is een vergunning nodig, daaronder in de regel een melding. Bij het waterschap en de gemeente gelden hun eigen regels. Meer over het platform zelf lees je bij het zwemplatform.

Hoe pak je het aan?

In deze volgorde voorkom je omwegen:

1. Water en beheerder bepalen. Zoek uit of je steiger aan een rijkswater of aan een regionaal water komt, of de plek in een Natura 2000-gebied ligt en van wie oever en waterbodem zijn.
2. De vergunningcheck doen. In het Omgevingsloket zie je met de vergunningcheck welke regels voor jouw plek gelden. Bel bij twijfel de gemeente en het waterschap of Rijkswaterstaat: vertel waar de steiger komt, hoe lang en breed hij wordt en dat hij drijft.
3. Steiger plannen. Leg lengte en breedte vast in de configurator en vraag een offerte aan. Daarin staan maten, stuklijst en prijs voor je aanvraag of melding.
4. Toestemming van de eigenaar regelen. Zijn grond of water niet van jou, dan heb je toestemming van de eigenaar nodig, bij grond of water van de Staat van het Rijksvastgoedbedrijf.
5. Aanvraag of melding indienen. Via het Omgevingsloket, bij Waterschap Rivierenland bijvoorbeeld met DigiD; een telefonische melding is daar niet genoeg. Een melding bij Rijkswaterstaat doe je minstens vier weken voor de start.
6. Pas bouwen als alles rond is. Dus als de vergunningen er zijn en de meldtermijn voorbij is.

Waar komen deze gegevens vandaan?

We hebben in oktober 2026 de Omgevingswet, het Besluit activiteiten leefomgeving en het Besluit bouwwerken leefomgeving uitgewerkt, plus de uitleg van het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) en van Rijkswaterstaat en de pagina’s van Waterschap Rivierenland, Waterschap Amstel, Gooi en Vecht en de gemeenten Haarlemmermeer en Hillegom. Elke uitspraak in dit advies steunt op een officiële bron. Rechtsstand oktober 2026.

Niet alles was na te gaan. De regels van de meeste waterschappen en de omgevingsplannen van de gemeenten hebben we niet afzonderlijk bekeken, en een zwemplatform noemt geen enkele bron uitdrukkelijk. Wij bouwen steigers, wij zijn geen juristen. Dit advies is geen juridisch advies, en regels veranderen. Bindend is alleen het antwoord van de bevoegde instantie.